Macrovipera lebetina (Linnaeus, 1758) (Reptilia:Viperidae) zehrinin farelerin bazı dokuları üzerine toksik etkileri

Yurdumuzda bulunan 14 zehirli yılan türünden Viperidae (Engerekgiller) familyasına dahil Macrovipera lebetina ( Koca Engerek) yurdumuzda bulunan en tehlikeli iki türden birisidir. Bu çalışmada Macrovipera lebetina zehrinin 0,5, 1 ve 1,5 mg/kg olarak belirlenen zehir dozlarının farelerin kuyruk toplardamarına enjeksiyonu ile farelerin karaciğer, böbrek ve kalp dokularında oluşan histopatolojik değişimler incelenmiştir. Histopatolojik incelemeler sonucu, karaciğer hepatositlerinde dejenerasyon, hidropik dejenerasyon, mononüklear hücre infiltrasyonu, kupfer hücreleri sayısında artış, ve hemoraj, böbrek dokusunda; hücresel dejenerasyon, glomerulus yapısında deformasyon, nekroz, intertübüler hemoraj, infiltrasyon, kalp dokusunda ise nukleus etrafında vakuol, nekroz, hemoraji ve infiltrasyon tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Macrovipera lebetina, Histopatoloji, Zehir, Karaciğer, Böbrek, Kalp.

Macrovipera lebetina (Levantine Viper) one of 14 venomous species in Turkey is a member of Viperidae (Viperidae) family. It is also one of the most venomous two snake species. In this study, 0,5, 1 and 1,5 mg/kg dose of venom belonging to Macrovipera lebetina were injected into mouse tail veins, and histopathological changes in the liver, kidney and heart tissues of the mice were examined. As a consequence of histopathological analyses, it has been found out that there is degeneration, mononuclear cell infiltration along with an increase in the number of kuppfer cells in liver hepatocyte while there is cellular degeneration, deformation and necrosis of glomerulus structure, intertubuler haemorrhage, infiltration in kidney tissues. It has also been observed that there is vacuole around nucleus infiltration, necrosis and haemorrhage in heart tissues. Key words: Macrovipera lebetina, Histopathology, Venom, Liver, Kidney, Heart