Çocuk edebiyatımızda Sulhi Dölek ve eserleri üzerine bir inceleme

Çocuk edebiyatı ülkemizde, Tanzimat dönemi yıllarında daha çok çeviri eserler yoluyla başlayıp Cumhuriyet döneminde hızlanmış, özellikle 90'lı yılların sonundan itibaren dünyadaki yeni gelişme ve yaklaşımlara kapılarını açmıştır. Avrupa ülkelerine nazaran geç kalınan bu açılımdan sonra çocuk edebiyatımızda çocuk gerçekçiliği, çocuk psikolojisi ve gelişim dönemi özellikleri gibi etkenleri göz önünde bulunduran eserlerin sayılarında artışlar olmuştur. Sadece çocuk edebiyatı için yazan yazarlarımızın dışında birikimlerini bu alanda kullanmak isteyen yazarlarımız da vardır. Çeşitli türlerde eserler veren Sulhi Dölek bunlardan birisidir. Yazdığı dört çocuk romanı, 21 öyküden oluşan üç çocuk öyküsü ve 29 manzumeden oluşan bir tane de çocuk şiir kitabı bulunmaktadır. Sulhi Dölek'in bu eserlerinde eğitim teması ve mizah çeşitli boyutlarıyla yer tutar. Çocukların mizah atmosferi ile küçük yaşlardan itibaren tanışması için yazma uğraşı gösterir. Bu eserlerde çocuk edebiyatı ürünlerinin eğitmesi ve eğlendirmesi işlevine büyük önem verilmiştir. Sevgi temeli üzerine kurgulanan eserlerinde yardımlaşma, paylaşma, birlik beraberlik, emeğe saygı, çalışkanlık, dürüstlük, büyüklere saygı, fedakârlık, hayvan ve doğa sevgisi, bilimin üstünlüğü gibi değerler kazandırılmaya çalışılır. Çocuk problemleri ve çocukluk-yetişkinlik durumları yazarın eserlerinde öne çıkan dikkat çekici hususlardandır. Gözlem gücü ve imge oluşturmadaki başarısı ile bu hususlarda çocukların ilgilerine ve hayal güçlerine etkili biçimde hitap edebilmektedir. Çocukların hayatı tanıması amacı güden yazarın gerçekçiliğin dışına çıkmamaya özen gösterdiği görülmüştür. Çalışmanın en kapsamlı yönünü Sulhi Dölek'in çocuk kitaplarında çocuk edebiyatı ölçütleri ve çocukların gelişim dönemi özelliklerinin incelenmesi oluşturmaktadır.

In our country, child literature which has begun in Tanzimad period ( The political reforms period in 1839 and the time following in Ottoman Empire.) mostly by translating books has gained a momentum in Republican period, especially by the end of 1990s it has opened the doors to the world?s new developments and approaches. Despite being behind compared to those in European countries, the number of books in our country which deal with child reality, child psychology, and child development period features have increased. In addition to the authors who only write for child literature, there are authors of other fields who want to make use of their knowledge in this field as well. Sulhi Dölek whose works vary is one of them. He has four child novels, three child story books consist of twenty-one stories, and a book consist of twenty-nine poems. In these works of Sulhi Dölek theme of education and humor take place in various dimensions. He makes effort of writing for kids to make them meet the humorous atmosphere in small ages. In his works a great deal of importance is given on the function of education and entertainment of child literature works. In the works which fiction to be based on love aim to gain readers the values such as helpfulness sharing, wholeness, unity, respect to effort, industriousness, honesty, respect to elderly, devotion, superiority of science, animal, and nature love. Child problems and childhood-adulthood situations are striking matters in the author?s works. With the power of observation and success of creating images, it has been addressed impressively to children?s attention and imagination in these peculiar matters. The author who aims the children get acquainted with life has shown care not to get out of reality of life. The most comprehensive part of the study forms the examining of child literature measures and child development period features in Sulhi Dölek?s child books.