TCMB sektörel bilançoları kullanılarak makroekonomik göstergelerin sermaye yapısı üzerindeki etkisinin incelenmesi

Sermaye yapısı, işletmelerin finansal yönetim kararları açısından kritik öneme sahiptir. Çünkü firmaların varlıklarını nasıl finanse edeceğine yönelik tercihler, hem sermaye maliyetini hem de uzun vadeli büyüme stratejilerini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, Türkiye'de faaliyet gösteren sektörlerin sermaye yapılarının makroekonomik göstergelerden nasıl etkilendiğini sektörel bazda incelemektir. Bu doğrultuda, bağımlı değişken olarak 2009–2023 yılları arasında 17 sektöre ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan bilançolardan elde edilen finansal kaldıraç oranı verileri kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak döviz kuru, enflasyon, GSYH, kişi başına düşen GSYH, ekonomik büyüme oranı, faiz, işgücüne katılım oranı, vergi oranı, işsizlik ve istihdam oranı gibi temel makroekonomik göstergeler belirlenmiştir. Veriler doğrusal regresyon analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda, işgücüne katılım oranının 13 sektörde kaldıraç oranını pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür. Vergi oranı 10 sektörde, döviz kuru ise 5 sektörde anlamlı ve pozitif etkiler yaratmıştır. Bazı sektörlerde enflasyon ve faiz oranı negatif yönde etkili olmuştur. Elde edilen bulgular, sermaye yapısının sektörel ölçekte makroekonomik göstergelere karşı hassasiyet geliştirdiğini ortaya koymaktadır.

Capital structure is critically important in financial management decisions of firms, as choices regarding how to finance assets directly affect both the cost of capital and longterm growth strategies. This study aims to examine, on a sectoral basis, how the capital structures of sectors operating in Turkey are influenced by macroeconomic indicators. For this purpose, financial leverage ratio data obtained from the balance sheets of 17 sectors published by the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) between 2009 and 2023 were used as the dependent variable. Independent variables include key macroeconomic indicators such as exchange rate, inflation, GDP, GDP per capita, economic growth rate, interest rate, labor force participation rate, tax rate, unemployment, and employment rate. The data were analyzed using linear regression analysis. Results showed that the labor force participation rate positively and significantly affected leverage ratios in 13 sectors. The tax rate had significant positive effects in 10 sectors, and the exchange rate showed significant positive effects in 5 sectors. Inflation and interest rates negatively affected certain sectors. The findings indicate that capital structure demonstrates sensitivity to macroeconomic indicators at the sectoral level.