Entegrasyon teorileri çerçevesinde Orta Asya'da devletlerarası ilişkilerin ekonomi politiği

Devletlerin değişik gerekçelerle kapasite artırma amacıyla giriştikleri bir teşebbüs olan entegrasyon, 20. Yüzyıl boyunca dünyanın değişik bölgelerinde daha sık başvurulan bir yöntem olarak dikkat çekmektedir. Avrupa entegrasyonu 20. Yüzyılın ikinci yarısında başlayan ve başarısıyla öne çıkan bir bütünleşme girişimi olup, diğer bütünleşme girişimlerini etkilemiştir. Avrupa Birliği'nin başarıları diğer bütünleşme teşebbüsleri için model olduğu gibi kuramsal düzeydeki çalışmalarıda birlik ekseninde geliştirmiştir. Avrupa Birliği'ni temel alan entegrasyon kuramları başka bölgelerdeki olası entegrasyon teşebbüsleri için yeterli olamamaktadır. Bölgesel özellikler, bölgeye yönelik küresel politikalar ve güncel uluslararası siyasal konjonktür dikkate alınmaksızın bir bölgedeki entegrasyon potansiyeli ortaya çıkarılamayacaktır. Orta Asya bölgesinde bütünleşme potansiyeli için öncelikle bölgenin ekonomik ve siyasal koşulları irdelenmektedir. Bölgenin sahip olduğu ekonomik kaynaklar ve bölgeye jeopolitik ve jeostratejik anlamda atfedilen değer ile Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'in Orta Asya politikaları ele alınmaktadır.Orta Asya'daki entegrasyon potansiyelinin ekonomi politik açıdan değeri ortaya konulurken küresel güçlerin bölgedeki entegrasyon potansiyeli üzerindeki etkileri incelenmektedir. Başarılı bir entegrasyonun sahip olması için gerekli ekonomik ve siyasal koşullar çerçevesinde Orta Asya'daki bir entegrasyonun olabilirliği tartışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ekonomi Politik,Entegrasyon, Entegrasyon Başarı Kriterleri, Jeopolitik, Orta Asya

Integration that is an attemp from states to increase capacity for several reasons, has been drawing attention as a frequently referred method in different parts of the World. European Integration that has started from second half of 20th century affected other integration attemps with its success. As European Union had created a model for other integration attemps with its success, also the theoretical studies have developed around the Union axis. Integration theories that based on European Union could not be sufficient for other possible integration attemps in different regions. Without taking into account the regional characteristics, specific global politics for the region and international current political conjuncture, integration potantial in that region are not going to be revealed. For integration potential in Central Asia, the region's economical and political conditions are examined. The economical sources of the region, geopolitical and geostrategical value attributed to the area, and Russia, USA and China's Central Asia politics are discussed. The effect of global powers on the integration potential in Central Asia is examined while integration potentials economical value in the area is discussed. In the frame of necesarry economical and political conditions for a succesfull integration, the possibility in Central Asia is discussed. Key Words: Political Economy, Integration, Succes Criteria for Integration, Geopolitical, Central Asia