Gazâlî'de kendini bilmenin (Ma'rifetü'n-nefs) epistemolojik temelleri

Bu çalışma, İmam Gazâlî'nin (ö. 505/1111) düşüncesinde 'kendini bilmek' kavramını ele almakta olup üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; Gazâlî'nin hayatı, düşünce sistemi ve disiplini incelenmiştir. Onun kelâm, felsefe ve tasavvuf alanlarındaki konumu değerlendirilerek epistemolojisine dair temel bir çerçeve oluşturulmuştur. Gazâlî'nin hayatını incelerken başlıca kaynaklardan biri olarak otobiyografik eseri el-Münkız mine'd-Dalâl esas alınmıştır. Gazâlî'nin düşünce yapısını anlamak için onun ilim anlayışı, yöntemi ve yaşadığı dönemin atmosferi göz önünde bulundurulmuştur. İkinci bölümde, Gazâlî'nin 'kendini bilme' kavramına yaklaşımı ve bu süreci açıklarken kullandığı temel kavramlar ele alınarak bilhassa tasavvufî yaklaşımından hareketle kişinin, kendini bilmesinin hakikate ulaşmadaki rolü tartışılmıştır. Çalışmamız, İmam Gazâlî'nin ma'rifetü'n-nefs sürecini nasıl temellendirdiğini, bunu hangi kavramlar üzerine inşa ettiğini ve bununla beraber onun mutasavvıf kimliğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu süreçte ise özellikle İhyâü Ulûmi'd-Dîn ve Kimyâ-yı Saâdet eserlerinden yararlanılmıştır.

This study examines the concept of 'knowing oneself' in the thought of Imam Ghazali (d. 505/1111) and consists of three parts. In the first part; Ghazali's life, thought system and discipline are examined. A basic framework for his epistemology was created by evaluating his position in the fields of theology, philosophy and Sufism. While examining the life of Ghazali, his autobiographical work al-Munqiz mine'd-Dalal was taken as one of the main sources. In order to understand Ghazali's thought structure, his understanding of science, his method and the atmosphere of the period in which he lived were taken into consideration. In the second part, Ghazali's approach to the concept of 'knowing oneself' and the 'basic concepts' he used to explain this process are discussed, especially based on his Sufi approach, and the role of self-knowledge in reaching the truth is discussed. Our study aims to analyze how Ghazali founded the process of ma'rifatu'n-nefs, on which concepts he built it, and also the author's Sufi identity. In this process, especially the works of İhyâü Ulumi'd-Dîn and Kimyâ-yı Saâdet were used.