Bozcaada'da çalışan kamu personellerinin afet bilinci ve temel ilk yardım düzeyinin değerlendirilmesi

Bozcaada kendi coğrafyasının yapısına ve iklimine bağlı olarak jeolojik, hidrolojik, meteorolojik vb. afetlere maruz kalmıştır. Bu çalışmanın amacı Bozcaada'nın yaklaşık nüfusunun dörtte birini oluşturan kamu personelinin her an oluşabilecek afet ve ilk yardım durumuna müdahale ve önlem alma konusundaki farkındalıklarının incelenmesidir. Araştırma için Bozcaada'da çalışan kamu personellerinin demografik değişkenleri, genel afet hazırlık inanç ölçeği, afet bilinci anket soruları ve ilk yardım anket soruları ile veri toplanmıştır. 263 kişilik bir evrenin olduğu araştırmada minimum örneklem 155 kişi olarak hesaplanmış ve 160 gönüllü katılımcıdan veri toplanmıştır. Bozcaada da görev yapan 263 kamu personelinin araştırma örneklemi belirlenirken Krejcie ve Morgan (1970) örneklem büyüklüğünün tablosu referans alınmıştır. 263 kişilik evren için 155 kişinin yer aldığı örneklemin belirlenmesi önerilmektedir. Araştırma kapsamı ve amaçlı örneklem doğrultusunda onay veren 160 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS Statistics 26 istatistik programı ve Jamovi 2.3.28. programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel analizler, karşılaştırma testleri ve etki büyükleri hesaplama testleri ile analiz edilmiştir. Parametrik ve non-parametrik testler ön koşullara bakılarak uygulanmıştır. Afete hazırlık inanç ölçeği skorları ortalaması 122,5±12,96 (min. 31-max. 155) puan olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuç ile Ada'da yaşayan kamu personelinin afete hazırlık inanç düzeylerinin yüksek olduğu yorumu yapılabilir. Eğitim durumu değişkeni ile Afete Hazırlık İnanç Ölçeği toplam puanları arasında ise KruskalWallis testi sonucuna göre (X2: 8,910, p: 0,031) anlamlı fark tespit edilmiştir. Farklılık lise eğitim düzeyi ile iki yıllık ön lisans, dört yıllık lisans ve lisansüstü skorları arasındadır. Lise eğitim seviyesindeki katılımcılarda afete hazırlık inanç ölçeği daha düşük skora sahip görülmektedir. Etki büyüklüğü düşük düzey etki seviyesinde hesaplanmıştır (?2=0,0560). Tez çalışmasında uygulanan anket soruları ile demografik değişkenler arasında yapılan KiKare analizlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,050). Farklılık oluşturan soruların detaylı incelemesi tez çalışmasında belirtilmiştir. Bu bulgular, Bozcaada'da kamu hizmeti sunan kişilerin afet ve ilk yardım durumu karşındaki ilişkiyi göstermekle birlikte, araştırma bulguları doğrultusunda ada personellerinin bilgi seviyelerini arttırmaya yönelik planlanmış faaliyetlerin uygulanmasının olası afet ve ilk yardım rehabilitasyonunda müdahale kalitesini geliştirmede etkili olacağını söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Bozcaada, afet bilinci, ilk yardım, ada psikolojisi, afet, kamu personeli

Bozcaada, due to its geographical characteristics and climate, has been exposed to various geological, hydrological, and meteorological hazards. The primary objective of this study is to assess the level of awareness among public employees, who represent roughly 25% of Bozcaada's total population, with respect to their knowledge and preparedness for implementing intervention strategies, precautionary measures, and first aid procedures in the event of potential disasters or emergency situations. Data were collected using demographic variables of public personnel working in Bozcaada, a general disaster preparedness belief scale, disaster awareness survey questions, and first aid survey questions. In a study with a population of 263 individuals, the minimum sample size was calculated as 155, and data were collected from 160 voluntary participants. The research's sample size was established using the Krejcie and Morgan sample size table as a guide. According to Krejcie and Morgan (1970), a sample size of 155 is recommended for a population of 263. Data were collected from 160 participants who approved the study scope and purposive sampling. The information collected from the study was examined with the help of IBM SPSS Statistics version 26 and Jamovi 2.3.28 programs. Descriptive statistical analyses, comparative tests, and effect size calculations were conducted. Tests were conducted based on assumptions, including both parametric and non-parametric methods. The average score for the Disaster Preparedness Belief Scale was found to be 122.5±12.96 (min. 31-max. 155). The results suggest that the disaster preparedness belief levels among the public personnel living on the island are high. The Kruskal-Wallis test demonstrated a significant variation in the total vii scores on the Disaster Preparedness Belief Scale when compared to the education level variable (X2: 8.910, p: 0.031). The difference is between high school education level and associate, undergraduate, and graduate scores. Participants with a high school education level had lower scores on the disaster preparedness belief scale. The effect size was calculated as low (?2=0.0560). Chi-square analyses conducted between the survey questions and demographic variables revealed significant differences (p<0.050). Detailed examination of the questions causing differences is provided in the thesis. These findings highlight the connection between public service personnel on Bozcaada and their preparedness for disaster and first aid situations. They also suggest that implementing planned activities to enhance the knowledge levels of island personnel will effectively improve the quality of interventions in potential disaster and first aid scenarios. Keywords: Bozcaada, disaster awareness, first aid, island psychology, disaster, public personnel