Çanakkale ili kapya biber tarlalarında yeşilkurt (Helicoverpa armigera HBN., Lepidoptera: Noctuidae)'un populasyon gelişmesi ve zarar durumunun belirlenmesi

Çanakkale ilinde 2018-2019 yılları arasında Çınarcık (Yenice) ve Akçapınar (Merkez) köylerinden seçilen, 9 kapya biber tarlasında yürütülen çalışmalarda Helicoverpa armigera'nın bölgedeki bulaşıklığı, meydana getirdiği zarar ve zarar oranı, larva popülasyonu, delta tuzaklarla ergin popülasyonu, yere dökülen meyve sayıları belirlenmiştir. Ergin uçuşları, çalışmanın yürütüldüğü her iki yılda da Ağustos ayında başlamış, eylül ayında tepe noktaları oluşturarak ekim ayına kadar devam etmiştir. İlk larvalar temmuz ayının son haftalarında tespit edilmiş, ağustos ayının sonu, eylül ayının başlarında yoğun olarak görülmüş ve ekim ayına kadar zarar meydana getirmişlerdir. Zarar gören meyve sayısı ortalama, 2018 yılında %8,29, 2019 yılında %13,27 ve en yüksek zarar oranı 2019 yılı Eylül ayında %33,33 olarak tespit edilmiştir. Yere dökülen meyve yoğunluğu her iki yılda da eylül ayında en yüksek seviyeye ulaşmış, dökülen meyvelerin tamamında larva giriş delikleri tespit edilmiştir. Biber meyvelerinde meydana gelen zararlanmanın yeşil dönemde başladığı, zarar gören meyvelerin tamamının çürüyerek yere döküldüğü belirlenmiştir. Yenice bölgesinde, 13 tarlada yürütülen surveyde incelenen tüm tarlalarda H. armigera bulaşıklığı ve ortalama %20 zarar meydana getirdiği tespit edilerek uygun mücadele yöntemlerinin geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kapya biberi, Yeşilkurt, Helicoverpa armigera, Popülasyon Gelişmesi, Biber zararlıları

In this study, it is examined that 9 capia pepper fields selected in Çınarcık (Yenice) and Akçapınar (Center) Villages in Çanakkale province in 2018-2019, the presence of Helicoverpa armigera in the region, the damage and damage rate, larva population, and adult population with delta traps were determined. Adult insects started in August in both years which the study was conducted and continued until October with peaks in September. The first larvae were detected in the last weeks of July, these were seen intensively in late August and early September and caused damage until October. The average number of damaged fruits was 8.29% in 2018, 13.27% in 2019, and the highest damage rate was 33.33% in September 2019. The density of fruit falling to the ground reached the highest level in September, in both years and larva entrance holes were detected in all of the fallen fruits. It was observed that the damage on pepper fruits started in the green period and all the damaged fruits rotted. In the survey study carried out in 13 fields in Yenice region, the presence of H. armigera was detected in all fields examined and it was determined that it caused an average of 20% damage. All of the fruits damaged by H. armigera rotted and fell, causing great economic losses. The presence of H. armigera was detected in all of the regions where the study was carried out, and it was determined that it caused high levels of damage, and there was a need to develop appropriate control methods. Keywords: Capia pepper, Bollworm, Helicoverpa armigera, Population Development, Pepper pesticides