Foucault'da pastoral iktidar kavramının incelenmesi

Michel Foucault'nun sürü ve çoban ilişkisine ait metaforlarıyla açıkladığı pastoral iktidar, kolektifin özerk bir birimi olarak her bireyle özel olarak ilgilenen, bireyin kendilik bilgisi ve vicdan vasıtasıyla bireyselleştirildiği bir iktidar biçimidir. Çoban rolünde olan iktidar, bireylerin kendi iyilikleri için yaşamları boyunca gelişimlerini üstlenerek sürünün her bir üyesini, doğumlarından ölümlerine kadar gözetlemekte, belirli biçimde eylemde bulunmaya zorlamakta, davranışları ayrıntılarıyla beraber denetlemekte ve kendi vicdanlarınla olan ilişkileri yapılandırmaktadır. Bu şekilde iktidar ve bireyler arasında bireyselleştirilmiş itaat ilişkileri oluşturulmakta ve bireylerin belirli bir siyasal alan içerisinde sürekli biçimde yönetebilmeleri mümkün bir hâle getirilmektedir. Pastoral iktidarın en parlak zamanını; Hıristiyanlıkta, toprakla bağlantılı hiyerarşik örgütlenen kiliselerin kurulması ve ahreti, günahı, selameti ve liyakat düzenini içeren inançlar ile itiraf pratiklerine sahip olan papaz rolünün ortaya çıkmasıyla yaşadığı düşünülmektedir. Foucault'ya göre bireyselleştirici iktidar tarihinin önemli bir parçası olan pastorallik, 18. yüzyıldan itibaren yaşanan toplumsal dönüşümlerin neticesinde pastoral iktidar olma özelliğini kaybetmiş kilise kurumundan ayrı olarak, modern anlamdaki devlet örgütlenmesinin bireyselliğe yeni bir yön veren laik mekanizmalarının içerisinde yer edinmiştir. Böylece, modern dönemlerdeki pastorallik, egemenlik kaynağını halktan alan, aydınlanmaya bağlı gelişen düşüncelerle birlikte biyo-politik özelliklere sahip, aklın bedeni hapsettiği rasyonel bir iktidara dönüşmüştür. Bu araştırmada, Michel Foucault'nun iktidar çözümlemeleri dâhilinde, pastoral iktidarın tarihsel dönüşümü üzerinde durularak, günümüz iktidar ilişkilerinde modern devletin bireyselleştirici etkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında modern ve geleneksel pastoral iktidar özellikleri, dönemsel olarak incelenmiş ve bu özelliklerin insanların yönetilmesindeki rolü değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Pastoral İktidar, Modern Devlet, Disiplin, Gözetim

The pastoral power explained by Michel Foucault with the metaphors of the herd and shepherd relationship is a form of power that deals with each individual as an autonomous unit of the collective, individualized through self-knowledge and conscience. The power, in the role of a shepherd, undertakes the development of people throughout their lives for their own sake, observing each member of the herd from birth to death, forcing them to act in a certain way, controlling behavior in detail, and structuring relationships with their own conscience. In this way, individualized obedience relations between the power and individuals are created and it is made possible for individuals to continuously govern within a certain political field. The heyday of pastoralism; In Christianity, it is thought that he lived with the establishment of hierarchically organized churches connected to the land and the emergence of the role of a priest who has confession practices with beliefs including afterlife, sins, salvation, and merit order. According to Foucault, pastoralism, which is an important part of the history of individualizing power, has lost its characteristic of being an idyllic power as a result of the social transformations that took place since 18. century, apart from the church institution, it is included in the secular mechanisms of the state organization that gives a new direction to individuality. Thus, pastoralism in modern times has turned into a rational power, which has bio-political features with the ideas that have taken the source of sovereignty from the public, and which have developed due to enlightenment, where the mind imprisoned the body. In this study, within the power analysis of Michel Foucault, it was tried to explain the individualizing effect of the modern state in today's power relations by focusing on the historical transformation of pastoral power. Within the scope of the research, pastoral power features in modern and traditional periods were analyzed and the role of these features in people management was evaluated. Keywords: Pastoral Power, Modern State, Discipline, Surveillance