Sosyal bilimlerde fenomenolojik ve temellendirilmiş kuram desenlerinin araştırma metodolojisi açısından tartışılması

Bu çalışmada; nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik ve temellendirilmiş kuram desenleri araştırma metodolojisi açısından tartışılmıştır. Giriş bölümünde, bilgi sosyolojisiyle alakalı temel tartışmalar verilmiş, ikinci bölümde fenomenolojik desen irdelenmiş, üçüncü bölümde temellendirilmiş kuram analiz edilmiştir. Çalışmanın tartışma bölümünde; her iki araştırma deseninin epistemolojik, ontolojik, aksiyolojik ve metodolojik sayıltılar bağlamında ortaya çıktıkları halleriyle kalmadıkları; kurucularının ardılları tarafından oldukça köklü değişimlere uğradıkları serimlenmiştir. Bu serimleme sonucunda, eleştirel realizmin tavsiye ettiği eleştirel-metodolojik çoğulculuk perspektifi aracılığıyla; sosyal bilim araştırmalarında desenlerin bir arada kullanılmasının ontolojik ve epistemolojik nedenleri açıklanmış, ardından bunun nasıl mümkün olacağı özetlenmiştir. Böylece çalışmanın sonuç bölümünde; hem eleştirel-metodolojik çoğulcu yaklaşımın hem de desen nirengilemesi ve diğer nirengileme türlerinin sosyal bilim araştırmalarında işlevsellik vaat ettiği sonucuna varılmıştır.

In this study; phenomenological and grounded theory designs from qualitative research designs are discussed in terms of research methodology. In the introduction section, basic discussions related to sociology of knowledge are given, phenomenological design is examined in the second section, and grounded theory is analyzed in the third section. In the discussion section of the study; it is presented that both research designs did not remain as they emerged in the context of epistemological, ontological, axiological and methodological assumptions; they have undergone quite radical changes by the successors of their founders. As a result of this presentation, through the perspective of critical-methodological pluralism recommended by critical realism; ontological and epistemological reasons for using designs together in social science research are explained, and then how this is possible is summarized. Thus, in the conclusion section of the study; it is concluded that both the critical-methodological pluralistic approach and design triangulation and other types of triangulation promise functionality in social science research.