Yaşam kalitesinin arttırılmasında kent parklarının önemi: Eskişehir ili örneğinde incelenmesi

Hızlı, plansız kentleşme ve şehirlerde oluşan aşırı nüfus artışı ile birlikte toplumsal, sosyolojik, ekonomik ve psikolojik baskılar gün geçtikçe artmaktadır. Yeşil alan ağının önemli bir parçası olan kent parkları bu olumsuz koşulların insan üzerindeki etkilerini iyileştirici role sahiptir. Kentli yaşamının temel ihtiyaçlarından biri olan rekreatif faaliyetlerde bulunabilmek için kullanılan kent parklarının, yaşam kalitesinin arttırılmasındaki önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu nedenle kent parklarının tasarlanmasında; kalite kriterleri olarak kabul edilen aktivite ve kullanımlar, ulaşılabilirlik, konfor ve imaj, sosyallik, estetik ve görsel nitelikler vb. gibi konular rekreasyonel açıdan yaşam kalitesinin arttırılması ve kentlilerin ihtiyaçlarını karşılayan, tüm kullanıcılar için erişilebilir kamusal açık alan yaşamı sunan alanlar olarak önemli bir noktada bulunmaktadır. Araştırmada, Eskişehir kentinde bulunan Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı ve Kentpark örnekleminde yeşil alan ağının önemli bir parçası olan kent parkının, yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kent parkı kullanıcılarının yaşam kalitesindeki algılarının saptanması için rastgele (basit tesadüfi) örneklem yöntemiyle anket uygulanmıştır. Hedef kitle olarak Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı'na gelen ziyaretçilere 280 adet, Kentpark'a gelen ziyaretçilere 254 adet anket yapılarak kullanıcıların kalite kriterlerine ilişkin görüşleri saptanmış ve yaşam kalite algıları arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı ve Kentpark'ta bulunan aktivite ve kullanımlar (çeşitlilik), ulaşılabilirlik (okunaklılık, erişilebilirlik), konfor ve imaj (güvenlik, bakım, yeşil alan), sosyallik (sahiplik hissi), estetik ve görsel nitelikler (sanat ögeleri, genel beğeni) kalite kriterleri olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, kent parkı için belirlenen kalite kriterlerine göre parkların standartları karşılama ve niteliksel başarıları Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı ve Kentpark örneğinde incelenmiştir. Kent parkındaki aktivite ve kullanımlar, çeşitlilik, ulaşılabilirlik, okunaklılık ve erişilebilirlik, konfor ve imaj, güvenlik, bakım, yeşil alan, sosyallik, sahiplik hissi, estetik ve görsel nitelikler, sanat öğeleri ve genel beğeni gibi kriterlerin birçoğunda Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı'nın ve Kentpark'ın standartları karşıladığı ve yaşam kalitesinin arttırılmasında önemli özellikleri olduğu belirlenmiştir. Araştırma alanıyla ilgili bu kriterlerde var olan eksiklikler de saptanarak parkın niteliğinin artırılmasına katkı sağlayacak önerilerde bulunulmuştur.

With the rapid, unplanned urbanization and the overpopulation of the cities, social, sociological, economic and psychological pressures are increasing day by day. Urban parks, which are an important part of the green space network, have a role to heal the effects of these negative conditions on human. Urban parks used to be able to find activities are increasing in importance in increasing the quality of life. For this reason, in the design of urban parks; activities and uses considered as quality criteria, accessibility, comfort and image, sociability, aesthetic and visual qualities, and so on. There is an important point in terms of raising the quality of life in terms of recreational aspects and providing public accessible public life for all users who meet the needs of the urban population. In the study, it was aimed to examine the effects of the urban park, which is an important part of the green area network, on the quality of life in the sample of Sazova Science Culture and Art Park and Kentpark in Eskisehir. A questionnaire was applied by random (simple random) sampling method in order to determine the perceptions of life quality of city park users. As a target group, 280 questionnaires were made to the visitors coming from Sazova Science Culture and Art Park, 254 questionnaires were made to the visitors coming from Kentpark and their opinions about the quality criteria of the users were determined and the relation between the quality of life perceptions was revealed. Sociability (a sense of ownership), aesthetics and visual qualities (art objects, general appreciation) quality in Sazova Science Culture and Art Park and Kentpark in terms of activities and uses (diversity), accessibility (legibility, accessibility), comfort and image criteria. As a result, according to the quality criteria determined for the city park, the parks met standards and qualitative achievements were examined in the example of Sazova Science Culture and Art Park and Kentpark. The activities and uses of the city park are in line with the standards of Sazova Science Culture and Art Park and Kentpark in many of the criteria such as diversity, accessibility, legibility and accessibility, comfort and image, security, care, sociality, ownership, aesthetic and visual qualities, artistic elements and general appreciation and to increase the quality of life. The deficiencies in these criteria related to the research area were also identified and suggestions were made to contribute to the improvement of the quality of the park.