İlkokul yöneticilerinin hukuki okuma yazma becerileri

Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin okul yöneticilerinin hukuk okuryazarlığı yeterliklerine ilişkin görüşlerini ve yöneticilerin bu konudaki algılarını belirlemektir. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma desenli bir modelle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmı için Çanakkale il merkezinde görev yapan 320 öğretmenden ölçek aracılığıyla veri toplanırken, nitel kısımda 26 okul yöneticisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, öğretmen görüşlerine dayalı nicel verilerde Koç Başaran (2021) tarafından geliştirilen "Okul Yöneticilerinin Hukuk Okuryazarlığı Yeterlilikleri Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek; hukuk kurallarına ilişkin temel bilgiler, temel beceriler, öğrenciye yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri, veliye yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri ve personele yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır. Katılımcıların ölçeğe verdikleri yanıtlar doğrultusunda, veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiş; normallik testleri, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgulara göre, yöneticilerin personele yönelik hukuk kurallarını uygulama becerilerinde en yüksek yeterliğe sahip oldukları, temel beceriler alt boyutunda ise en düşük ortalamaya sahip oldukları belirlenmiştir. Cinsiyet, öğrenim durumu, kıdem yılı ve hukuki olay deneyimi gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar görülmemiştir. Ancak eğitim hukuku eğitimi almış yöneticilerin temel bilgi ve becerilerinde anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip oldukları saptanmıştır. Araştırmanın genel bulguları, okul yöneticilerinin hukuk okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğunu ve bu yeterliklerin artırılmasında hizmet içi eğitimlerin kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Eğitim hukuku bilgisi, yöneticilerin karar alma süreçlerinde daha bilinçli ve etkin olmalarına katkı sunmaktadır.

This study aims to examine the legal literacy competencies of primary school administrators in Çanakkale province through the perspectives of teachers and the self-perceptions of the administrators themselves. A mixed-methods design was employed, combining quantitative data from 320 teachers and qualitative insights from interviews with 26 school administrators. The quantitative data were collected using a specifically developed Legal Literacy Competency Scale for School Administrators, which consists of multiple sub-dimensions measuring knowledge and application skills related to personnel, parents, students, and fundamental legal principles. Findings reveal that administrators feel most competent in applying legal rules related to personnel, followed by parents and students, while their fundamental legal knowledge and skills are comparatively lower. No statistically significant differences were found in legal literacy levels according to gender, education level, or years of service; however, administrators who had received formal education in educational law scored significantly higher in fundamental legal knowledge and skills. Additionally, age showed a significant effect only on the basic legal knowledge sub-dimension. Witnessing legal incidents at school did not significantly affect the administrators' legal literacy perceptions. Correlation analyses demonstrated significant positive relationships among all sub-dimensions of the scale, confirming the construct validity and internal consistency of the measurement tool. These results highlight the importance of comprehensive legal literacy education, combining theoretical knowledge and practical skills, to enhance school administrators' effectiveness in legal decision-making processes. This study contributes to the literature by providing a context-specific legal literacy scale and offers implications for professional development programs aimed at strengthening legal competencies of educational leaders.