Kadınlarda ilişki bağımlılığı, ebeveyn duygusal erişebilirliği ve sosyal onay arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, kadınların bağımlılık düzeyleri ile ebeveyn duygusal erişilebilirliği ve sosyal onay ihtiyacı arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre nasıl farklılaştığını ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel niteliktedir ve nicel yöntem kullanılmıştır. Örneklem grubunu Türkiye'nin çeşitli illerinden çevrim içi formlar aracılığıyla ulaşılan 574 kadın oluşturmaktadır. Katılımcıların yaşları 18 ile 66 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 32,4'tür. Veri toplama aracı olarak İlişkisel Bağımlılık Ölçeği, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirlik Ölçeği ve Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon, regresyon ve tek yönlü ANOVA testleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, kadınların ilişki bağımlılık düzeyleri ile ebeveyn duygusal erişilebilirliği arasında zayıf düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = –0.120, p < .01). İlişki bağımlılık düzeyi ile sosyal onay ihtiyacı arasında ise orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = .498, p < .01). Ayrıca bağımlılık düzeyinin sosyal onay ihtiyacını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R² = .248, F(1, 572) = 189.09, p < .001). Değişkenlerin demografik değişkenlere göre değerlendirilmesinde; medeni duruma göre bağımlılık puanları anlamlı düzeyde farklılaşmazken (p > .05), ebeveyn duygusal erişilebilirliği ve sosyal onay ihtiyacı puanları anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir (p < .05). Kök aile yapısına göre ise ebeveyn duygusal erişilebilirlik düzeyleri anlamlı biçimde farklılaşmıştır; ebeveynleri boşanmış kadınların puanları diğer gruplardan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (F = 9.094, p < .05). Çalışma sonuçları, kadınların ilişki bağımlılık eğilimlerinin bireyin aile içi duygusal deneyimleri ve sosyal çevreden aldığı onay ihtiyacı ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, psikolojik danışmanlık süreçlerinde bireyin erken dönem bağlanma örüntülerinin anlaşılmasının ve sosyal onay beklentilerinin çalışılmasının önemine işaret etmektedir. Araştırma, kadınların psikososyal gelişimi ve ruh sağlığı açısından ebeveyn erişilebilirliği ile sosyal etkileşim ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dair önemli katkılar sunmaktadır.

The aim of this study is to examine the relationships between women's levels of relational dependency, parental emotional availability, and the need for social approval, as well as how these variables differ based on demographic factors. The study is descriptive in nature and based on the relational screening model, utilizing a quantitative research method. The sample consists of 574 women from various cities in Turkey, who were reached through online forms. The participants' ages range from 18 to 66, with a mean age of 32.4. The data collection tools include the Relational Dependency Scale, the Parental Emotional Availability Scale, and the Social Approval Need Scale. Data were analyzed using Pearson correlation, regression, and one-way ANOVA tests. According to the findings, a weak but statistically significant negative correlation was found between women's relational dependency levels and parental emotional availability (r = –0.120, p < .01). In contrast, a moderate and statistically significant positive correlation was observed between relational dependency and the need for social approval (r = .498, p < .01). Furthermore, dependency levels were found to significantly predict the need for social approval (R² = .248, F(1, 572) = 189.09, p < .001). While dependency scores did not significantly differ by marital status (p > .05), parental emotional availability and social approval needs did show significant differences (p < .05). In terms of family structure, women whose parents were divorced reported significantly lower levels of parental emotional availability than other groups (F = 9.094, p < .05). The findings demonstrate that relational dependency tendencies are closely associated with individuals' emotional experiences within the family and their need for social approval. These results underscore the importance of addressing early attachment patterns and social approval expectations during psychological counseling processes. This study offers valuable insights into the psychosocial development and mental health of women by emphasizing the need to evaluate parental accessibility and social interaction needs together.