Tavuk ve bıldırcınlarda kuluçka koşullarının ve genetik faktörlerin kuluçka özellikleri ve cinsiyet oranına etkileri

Bu çalışma, tavuk ve bıldırcın embriyolarının farklı kuluçka dönemlerinde soğuk stresine karşı tepkilerini ve bıldırcınlarda embriyo kayıplarının genetik varyasyon sebeplerini incelemektedir. Tez çalışması tavuk ve bıldırcınlarda toplam 4 farklı genotip kullanılarak 3 ayrı çalışmada yürütülmüştür. İlk çalışmada 3 yumurtacı; ikincisinde 2 yumurtacı ve 1 etlik genotip; son çalışmada ise Japon bıldırcınları kullanılmıştır. İlk çalışma 15 °C'de erken dönem 4 saat (G1), geç dönem 4 saat (G2) ve her iki dönem 8 saat (G3) gruplarından oluşmuştur. İkinci çalışmada yumurtalar erken dönemde 6 saat (EDU1), 12 saat (EDU2) ve 18 saat (EDU3) boyunca 10 °C'de muhafaza edilmiştir. Geç dönemde 6 saat (GDU1), 12 saat (GDU2) ve 18 saat (GDU3) boyunca 10 °C sıcaklık uygulanmıştır. Bıldırcınlarda, 6 saat (BU1), 18 saat (BU2) ve 36 saat (BU3) boyunca 10 °C'de soğutma uygulanmıştır. Tavuk kontrol (K) ve bıldırcın kontrol (BK) gruplarına standart kuluçka koşulları uygulanmıştır. Genetik etkiler için de bıldırcınlarda 81 baba ve 130 anadan oluşan, 11 kuluçka dönemi incelenmiştir. Soğuk uygulamasının tavuk ve bıldırcınlarda çıkım ağırlığına (ÇA) etkisi gözlemlenmemiştir (P>0,05). Çıkım gücü bakımından gruplar arasında farklılık gözlenmezken (P>0,05), genotip etkisi önemlidir (P<0,0001). Soğuk uygulaması tavuk ve bıldırcınlarda kuluçka süresini uzatmıştır (P<0,0001). Bıldırcınlarda ÇA ilişkin direkt h2 0,15±0,07 ve anasal h2 ise 0,67±0,10 olarak tahminlenmiştir. Toplam embriyo kaybı (TEK) h2 0,19±0,01 olarak bulgulanmıştır. TEK üzerinde yapılacak seçimin orta (rg=0,59) ve geç (rg=0,58) dönemde yavaş ama olumlu etkisi gözlenmiştir. Embriyo kaybı ve cinsiyet oranı bakımından genotip çevre etkileşimi önemlidir. Embriyolar, bulundukları çevre koşullarına göre farklı genleri aktive edebilmekte veya baskılayabilmekte ve bu koşullara tolerans gösterebilmektedir.

This study examines the responses of chicken and quail embryos to cold stress during different incubation periods and investigates the genetic variation reasons for embryo losses in quails. The thesis was conducted in three separate studies using a total of four different genotypes in chickens and quails. The first study used three laying genotypes; the second used two laying genotypes and one broiler genotype; and the final study used Japanese quails. The first study consisted of groups exposed to 15 °C for 4 hours in the early period (G1), 4 hours in the late period (G2), and 8 hours in both periods (G3). In the second study, eggs were stored at 10 °C for 6 hours (EDU1), 12 hours (EDU2), and 18 hours (EDU3) during the early period. During the late period, 6 hours (GDU1), 12 hours (GDU2), and 18 hours (GDU3) of 10 °C exposure were applied. For quails, cooling at 10 °C was applied for 6 hours (BU1), 18 hours (BU2), and 36 hours (BU3). Standard incubation conditions were applied to the chicken control (K) and quail control (BK) groups. For genetic effects, 11 incubation periods were examined in quails, consisting of 81 sires and 130 dams. The cold application did not affect the hatching weight (HW) in chickens and quails (P>0.05). While no differences were observed among the groups in terms of hatchability (P>0.05), the genotype effect was significant (P<0.0001). Cold treatment prolonged the incubation period in both chickens and quails (P<0.0001). In quails, the direct heritability (h²) for HW was estimated at 0.15±0.07, and the maternal heritability was 0.67±0.10. The total embryo loss (TEL) heritability was found to be 0.19±0.01. Selection for TEL showed a slow but positive effect in the middle (rg=0.59) and late (rg=0.58) periods. Genotype-environment interaction was significant for embryo loss and sex ratio. Embryos can activate or suppress different genes depending on their environmental conditions and can develop tolerance to these conditions.