Sınıf öğretmenlerinin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ve düşünme becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamaları

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ile öğretmenlerin sınıf içindeki düşünme becerilerinin öğretimi konusundaki uygulamaları arasındaki ilişkiyi öğrenmektir. Korelasyon türü ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılını kapsayan dönemde Çanakkale merkezde ve Biga, Çan, Ezine, Lapseki, Yenice, Ayvacık, Bayramiç, Gelibolu ilçelerinde görev yapan 516 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin benimsemiş oldukları eğitim programı tasarım yaklaşımlarını belirlemek amacıyla "Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği (Baş,2013)" ile öğretmenlerin düşünme becerileri konusunu öğretmeye dönük yaptıkları sınıf içi uygulamaların yerindeliğini değerlendirme amacıyla "Öğretmenlerin Düşünme Becerilerinin Öğretimine Yönelik Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği (Dilekli ve Tezci (2015)" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan verilere Kruskal-Wallis Testi, Mann- Whitney U Testi ve Spearman's Rank Order Korelasyon Testleri ile analiz yapılmıştır. Araştırma neticesinde öğretmenlerin eğitim programına ilişkin tasarım yaklaşımlarına dair tercihleri açısından öğrenci merkezli ve sorun merkezli tasarım yaklaşımını aynı düzeyde benimsedikleri, konu merkezli tasarım yaklaşımını ise diğerlerine göre az tercih ettikleri görülmektedir. Öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihlerinin mezun olunan okul türü, öğrenim düzeyi, okutulan sınıf düzeyi ve görev yaptıkları yerleşim birimi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Ancak eğitim programı tasarım kavramının alt boyutu olan konu merkezli tasarım yaklaşımında cinsiyet, hizmet yılı ve görev yaptıkları okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Araştırma öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken sınıf içerisindeki uygulamaları gerçekleştirme düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin düşünme becerisinin öğretimine yönelik sınıf içi yaptıkları uygulamalara ilişkin en yüksek ortalamanın Düşünmeyi Destekleme faktörü olduğu, en düşük ortalamanın ise Öğretim Etkinlikleri faktörü olduğu anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uyguladıkları sınıf içi etkinliklere ait bulgular, erkek öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uygulamış oldukları sınıf içi etkinliklerinin kadın öğretmenlere göre daha fazla olduğunu göstermektedir. Ayrıca 21 yıl ve daha üstü hizmet süresi görev yapan öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretiminde daha fazla sınıf içi etkinlere yer verdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamalarında mezun olunan okul türü, öğrenim düzeyi, okutulan sınıf düzeyi, görev yaptıkları okul türü ve görev yaptıkları yerleşim birimi açısından anlamlı bir farkın olmadığı görülmektedir. Fakat Eğitim Enstitüsü mezunu olan öğretmenlerin daha fazla programa bağlı oldukları ve il merkezinde görev yapan öğretmenlerin daha fazla otoriteyi temsil ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca bulgular öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ile öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretimi konusunda sınıf içinde yapmış oldukları uygulamalar arasında pozitif yönde güçlü bir ilişkinin olduğunu göstermektedir.

The aim of the research is to learn the relation between clasroom teachers' curriculum design orientations prefences and these teachers' clasroom practices for teaching thinking skills. The sample of this study, designed according to the correlation type of survey method, includes 516 classroom teachers working in Çanakkale city center and Biga, Çan, Ezine, Lapseki, Yenice, Ayvacık, Bayramiç and Gelibolu district in 2018-2019 academic year. "Teachers' Curriculum Design Approach Preference Scale" (Baş, 2013) and "Teachers' Classroom Practices For Teaching Thinking Scale" (Dilekli and Tezci, 2015) were used in the research. Teachers' approaches design in the study Mann Whitney-U , Kruskal- Wallis and Speraman's Rank Order Correlation Tests were used in the analysis of the data obtained. As a result of the research, the teachers adopt problem based design approach and student centered design approach equally in terms of the preferences of the curriculum design approach and they choose the subject centered approach less. It was determined that teachers' curriculum preferences didn't change significantly according to the type of school, education level, class level taught and the residence place. However, a significant difference was found in terms of gender, career years and school type in the subject centered approach, which is the sub-dimension of the curriculum design concept. The research shows that teachers' level of performing classroom activities for teaching thinking skills is high. It is obvious that the highest avarage factor related to the classroom applications to teach thinking skills is the Supporting Thinking and the lowest avarage factor is Teaching Activities and male teachers have more classroom activities than female teachers. Moreover, it was found out that teachers of 21 years career and over have more classroom activities in teaching their thinking skills. It is obvious that there isn't a significant change in classroom applications for teaching thinking skills according to primary school teachers' education level, class level taught, type of school they work and the settlement variables they work in. Inspite of this, it is seen that teachers graduated from Teacher Education Schools were more dependent on the program and teacher work in city center represent the authority more. In addition, the findings show a strong positive relation between clasroom teachers' curriculum design prefences and their clasroom exercises to practise thinking skills.