Toprağa Karıştırılan Asma Budama Atıkları Kompostu ve Çay Çöpü Kompostunun Eisenia fetida ve Octodrilus transpadanus (Annelida-Clitellata) Topraksolucanı Yönelimlerine Etkisi

Artan dünya nüfusu daha fazla tarımsal ürün ihtiyacı doğurmuş, artan üretim ise tarımsal atıklarınmiktarını giderek artırmıştır. Tarımsal atıklara, ülkemizdeki tarımsal üretim bakımından birçok üründe ilk onsıraya giren Çanakkale ilinde de sıklıkla rastlanılmaya başlanmıştır. Bu durum, tarımsal atıkların çevre boyutu vetoprak verimliliği gibi amaçlarla yeniden değerlendirilmesi veya giderimi konularına yönelik bilimsel çalışmalaryapılmasını gerektirmiştir. Bu kapsamda, Çanakkale ili bağ alanlarında her yıl budama sonrası açığa çıkan asmaatıklarından elde edilen ‘Asma Budama Atıkları Kompostu (AK)’ ile Rize çay fabrikalarından elde edilen ‘ÇayÇöpü Kompostu (ÇK)’nun materyal olarak kullanıldığı bir araştırma kurgulanmıştır. Her iki tarımsal atığınkompost haline getirilmesinin ardından, kompostlar kuru madde esasına göre %0 (kontrol), %1 ve %3seviyelerinde toprağa karıştırılarak, üçer tekerrürlü olacak şekilde iki boyutlu (2 Dimention: 2D) şeffaf camdüzeneklere alınmıştır. Düzeneklerdeki karışım tarla kapasitesine kadar nemlendirilerek, düzeneklere iki farklıtürden 3’er adet solucan (Eisenia fetida ve Octodrilus transpadanus) bırakılmıştır. Üç gün 180C’de inkübasyonsonrası 2D düzeneklerindeki solucan hareketlerine bağlı oluşan ‘Galeri Alanları (GA)’ ölçülmüştür. Elde edilenverilere göre; her iki solucan türünün kontrol grubunda (hiç bir karışım yapılmayan düzeneklerde) 2Ddüzeneğinin her iki tarafındaki GA arasındaki farklılık önemli olmamıştır (p>0,05). Bir tarafı kontrol ve diğertarafında karışımların olduğu düzeneklerde, O. transpadanus türü solucan konulan %1 ÇK uygulamasında,uygulama yapılan tarafta ölçülen GA, kontrole göre daha yüksek olmuştur (p<0,05). E. fetida konulan hiç bir AKve ÇK seviyelerinde, GA değerleri arasındaki farklılık önemli seviyelere ulaşmamıştır (p>0,05). Bu araştırmada,iki ayrı solucan türünün toprağa karıştırılan farklı organik materyallere yönelimlerinin farklılık gösterdiği, O.transpadanus türünün kompostlanmış organik materyallere yönelimlerinin E. fetida türüne kıyasla daha fazlaolduğu saptanmıştır.